भारतीय चित्रपटसृष्टीला मोठा इतिहास आहे. चित्रपटसृष्टीचा हा इतिहास सोनेरी करण्यात अनेकांचे महत्त्वाचे योगदान आहे. असाच एक अभिनेता होता सुनील दत्त, ज्यांनी 25 मे 2005 रोजी या जगाचा निरोप घेतला, पण सिनेसृष्टी आणि त्यांचे चाहते सुनीलला कधीच विसरणार नाहीत. हिंदी चित्रपटसृष्टीतील चित्रपट निर्माता आणि अभिनेते सुनील दत्त यांना ‘मदर इंडिया’ या क्लासिक चित्रपटाने प्रसिद्धी दिली.(There is only one actor in the 113-minute film)
या चित्रपटात त्यांनी नकारात्मक भूमिका साकारली असली, तरी त्याचवेळी एक उत्तम अभिनेता म्हणून त्यांनी स्वत:ची ओळख निर्माण केली. अभिनयासोबतच त्यांनी दिग्दर्शनातही हात आजमावला आणि ज्या चित्रपटातून त्यांनी दिग्दर्शनात पदार्पण केले त्या चित्रपटाचा ‘गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड’मध्ये समावेश आहे हे फार कमी लोकांना माहीत असेल.
1964 मध्ये प्रदर्शित झालेल्या सुनील दत्तच्या त्या चित्रपटाचे नाव ‘यादे’ होते. हा एक कृष्णधवल चित्रपट होता. चित्रपटाच्या सुरुवातीलाच आपल्याला पाहायला मिळते की हा जगातील पहिला ‘वन एक्टर मूवी’ असल्याचे दिसून येते. या चित्रपटात सुनील दत्तचे पात्र घरी येते आणि त्याला समजते की त्याची पत्नी आणि मुले घरी नाहीत. त्या माणसाला असे वाटते की त्याचे कुटुंब त्याला सोडून गेले आहे. यानंतर, जेव्हा तो एकाकी होतो, तेव्हा तो त्याच्या आणि स्वतःच्या आजूबाजूच्या गोष्टींशी बोलू लागतो, अशा प्रकारे कथा सुरू होते.
सुनील दत्त यांनी या चित्रपटाच्या दिग्दर्शनासोबतच या चित्रपटाची निर्मिती आणि अभिनयही केला आहे म्हणजेच या चित्रपटात एकच कलाकार होता आणि तो म्हणजे सुनील दत्तसाहेब. अनेकदा जेव्हा जेव्हा चित्रपटाची कथा लिहिली जाते तेव्हा त्यात अनेक कलाकार घेतले जातात. कथेत पात्रे बसवली आहेत.
आजकाल मल्टीस्टारर चित्रपटांचे युग सुरू असताना 60 च्या दशकात सुनील दत्त यांनी ‘यादीं’ या चित्रपटाच्या माध्यमातून एवढा जबरदस्त प्रयोग केला की या चित्रपटाला राष्ट्रीय स्तरावर सन्मान तर मिळालाच, पण या चित्रपटाने जागतिक विक्रमही केला. सुमारे 2 तासांच्या या चित्रपटात दत्त पडद्यावर एकटा दिसतो. ते स्वतःशीच बोलतात, रागावतात, ओरडतात, तोडफोड करतात आणि मग रडतात.
दत्त यांनी या चित्रपटात संगीत, साउंड इफेक्ट्स, व्हॉईसओव्हर, व्यंगचित्रे, सावल्या इत्यादींचा उत्तम वापर केला आहे. या सर्व गोष्टींनी या चित्रपटाचा कलात्मक स्तर खूप उंचावला. कलेच्या पातळीवर बघितले तर हा चित्रपट त्याच्या काळाच्या पुढे होता यात शंका नाही. चित्रपट निर्माता, दिग्दर्शक आणि अभिनेता म्हणून दत्त यांच्या प्रतिभेला संपूर्ण जगासमोर स्थान मिळाले.
हा चित्रपट बनवण्यात त्यांनी मोठी जोखीम पत्करली आणि समीक्षकांच्या मते, दत्तचे प्रयत्न व्यर्थ गेले नाहीत. उलट या चित्रपटाने हिंदी चित्रपटसृष्टीत प्रायोगिक चित्रपटांची नवी दारे उघडली. हा चित्रपट प्रेक्षकांच्या पसंतीस उतरला नसला तरी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर या चित्रपटाला चांगला प्रतिसाद मिळाला.
बर्लिन इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये हा चित्रपट दाखवण्यात आला. या चित्रपटाने 1967 मध्ये फ्रँकफर्ट फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये हा सन्मानही जिंकला आणि त्यानंतर संपूर्ण फीचर फिल्ममध्ये फक्त एकच अभिनेता दाखवण्याचा गिनीज रेकॉर्ड नोंदवला.
महत्वाच्या बातम्या-
पावनखिंडची यशस्वी घौडदौड चालूच, १० दिवसांत केली एवढ्या कोटींची रेकॉर्डब्रेक कमाई
अशांना उत्तर कोरियातच सोडलं पाहिजे युक्रेनमधून सुटका झालेल्या विद्यार्थ्यांच्या ‘त्या’ कृत्यावर भडकले लोक
नोकरीला लाथ मारून पठ्ठ्यानं फुलवला स्ट्रॉबेरीचा मळा; झाला मालेमाल, वाचा युवा शेतकऱ्याची यशोगाथा
पत्नीच्या या सवयीला कंटाळून युवराज सिंगने उचलले होते टोकाचे पाऊल, केला होता तिचा नंबर डिलीट