रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन (Vladimir Putin) यांच्या इश्काचे किस्से सतत समोर येत असतात. मध्यमवयीन जिम्नॅस्ट गर्लफ्रेंडची खूप चर्चा आहे पण पुतिन सध्या दोन महिलांमुळे खूप नाराज आहेत. सना मरिनचे (Sana Marin) नाव तुम्ही ऐकले असेलच. नुकतेच पंतप्रधान नरेंद्र मोदी (Narendra Modi) फिनलंडला गेले होते तेव्हा दोघांची केमिस्ट्री पाहण्यासारखी होती. तुम्ही पण पाहिलं असेल.(Vladimir Putin, Sana Marin, Narendra Modi, Eva Magdalena)
फिनलंडच्या पंतप्रधान सना मरिन या ३६ वर्षांच्या आहेत. देशाचे नेतृत्व करणाऱ्या जगातील सर्वात तरुण नेता. त्या सोशल डेमोक्रॅटिक पक्षाच्या नेत्या आहेत. आता ईवा मॅग्डालेना एंडरसनबद्दल बोलूया. त्या फिनलंडच्या शेजारील देश स्वीडनच्या पंतप्रधान आहेत. ५५ वर्षीय इवा सोशल डेमोक्रॅटिक पक्षाच्या नेत्याही आहेत.
या दोन महिला पंतप्रधानांची सध्या जगभर चर्चा होत आहे. खरे तर सना मरिन आणि इवा मॅग्डालेना यांनी रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांना नको-नको करून सोडले (नाकात दम करून सोडणे) आहे. पुतिन यांच्या धमक्यांना झुगारून उत्तर अटलांटिक ट्रीटी ऑर्गनायझेशन (NATO) मध्ये सामील होण्याचा इरादा दोघींनीही जाहीर केला आहे.
या निर्णयाने जगातील सर्वात मोठा अण्वस्त्रांचा साठा असलेल्या रशियाला हादरा दिला. न्यूक्लियर कमांडचे बटण असलेले व्लादिमीर पुतिन हे संकटात आहेत. दुसरीकडे आठवडाभरातच युक्रेनचा नायनाट करण्याची फुशारकी मारणाऱ्या पुतिन यांच्या सैन्याला त्यांच्या अपेक्षेनुसार यश आलेले दिसत नाही. २४ मे रोजी, युक्रेनवरील हल्ल्याला तीन महिने पूर्ण होतील, परंतु डॉनबास पूर्णपणे पकडला जाऊ शकला नाही.
झेलेन्स्कीच्या सैनिकांनी रशियन सैन्याला मारियुपोल येथील स्टील प्लांटमध्ये अंगदप्रमाणे ८२ दिवस पुढे जाऊ दिले नाही. त्यामुळे पुतिन यांच्या विजयाचा वेग असा आहे की, जगातील अनेक संरक्षण तज्ज्ञ याला रशियाचा पराभव म्हणत आहेत. आता या अवस्थेत फिनलंड आणि स्वीडनच्या दोन महिलांनी अमेरिकेला त्रास देण्याची धमकी देणाऱ्या व्यक्तीला त्रास दिला आहे. किंबहुना, युक्रेनविरुद्ध युद्ध पुतिन यांनी दिलेल्या युक्तिवादावर जर ते ठाम राहिले तर त्यांना स्वीडन आणि फिनलंडमध्येही विशेष लष्करी कारवाई सुरू करावी लागेल. पण, आता रशिया या अवस्थेत आहे का? तर उत्तर नाही आहे.
पुतिन लष्करी कारवाई करण्य्याची कल्पनाही करू शकत नाहीत. युक्रेन नाटोमध्ये सामील झाल्यास रशियाची सुरक्षा धोक्यात येईल, असे पुतीन यांनी युद्धाच्या युक्तिवादात म्हटले होते. पुतिन यांनी असा युक्तिवाद केला की अमेरिका आणि युरोपसह ३० देशांचा समावेश असलेल्या नाटोची स्थापना सोव्हिएत युनियनच्या विरोधात झाली आणि युएसएसआरच्या विघटनानंतर आता रशियाला गुंडगिरी करायची आहे. युक्रेनमध्ये नाटोची क्षेपणास्त्रे तैनात केली जाणार आहेत. तथापि, हल्ल्यापूर्वी त्यांनी नाझी झेलेन्स्कीवर लुहान्स्क आणि डोनेत्स्क या रशियन भाषिक भागात तोडफोड केल्याचा आरोपही केला.
आता युक्रेनशी तुलना केल्यास फिनलंड आणि स्वीडन दोन पावले पुढे सरकले आहेत. सना मारिन आणि इवा मॅग्डालेना यांनी नाटोमध्ये सामील होण्याचा प्रस्ताव पाठवला आहे. दुसरीकडे, युक्रेनच्या खांद्यावर बंदूक ठेवणारे अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष जो बिडेन असोत की ब्रिटनचे पंतप्रधान बोरिस जॉन्सन असो, संपूर्ण पाश्चात्य जमातीने ही चांगली बातमी म्हणून त्यावर उडी घेतली आहे. तुर्कस्तानने शेवटच्या क्षणी याला आळा घातला हे सुदैवी आहे. अन्यथा, आज स्वीडन आणि फिनलँड रशियाविरुद्धच्या दुसऱ्या महायुद्धानंतरच्या आघाडीत सामील झाले असते.
हे दोघेही कुर्दिश बंडखोरांना पाठिंबा देत असल्याचे तुर्कीचे म्हणणे आहे. त्यावर आधी भूमिका स्पष्ट करा. आता नाटोच्या घटनेत म्हटले आहे की कोणताही निर्णय सर्व सदस्य देशांच्या संमतीने घेतला जाईल, त्यामुळे तूर्तास ब्रेक घेण्यात आला आहे. पण ते फार काळ टिकणार नाही, हेही निश्चित. कारण युक्रेनमध्ये मैदानी युद्ध सुरू आहे पण प्रॉक्सी युद्धात अमेरिका रशियाच्या विरोधात उभी आहे.
फिनलंड आणि रशिया यांच्यामध्ये १३८० किमी लांबीची सीमा आहे. जर आपण उत्तर युरोपचा नकाशा पाहिला तर, स्वीडनची भू-सीमा रशियाशी सामायिक नाही. पण हे अंतर फक्त १२२७ किमी आहे, जे कोणतेही मध्यम श्रेणीचे क्षेपणास्त्र काही सेकंदात पार करू शकते. म्हणजेच स्वीडनमधून रशियावर हल्ला करायचा असेल तर आंतरखंडीय क्षेपणास्त्राची गरज नाही. आपले पृथ्वी क्षेपणास्त्र पुरेसे आहे. पुतीन या दोन देशांना मूर्ख समजून चालवत होते. थोडे भूगोलही समजून घेऊ.
फिनलंडचे क्षेत्रफळ ३,३८,१४५ चौरस किलोमीटर आहे आणि लोकसंख्या केवळ ५.६ दशलक्ष आहे. दुसरीकडे, स्वीडनचे क्षेत्रफळ ४,५०,२९५ किमी आहे आणि लोकसंख्या १० दशलक्ष आहे. दोघांचे क्षेत्रफळ एकत्र केले तर ते ७८८,४४० चौरस किलोमीटर होईल आणि दोघांची लोकसंख्या सुमारे १.५ कोटी आहे. आता १७,१२५,१९१ चौरस किलोमीटर क्षेत्रफळ आणि १४६ दशलक्ष लोकसंख्या असलेल्या विशाल रशियाशी तुलना करा. म्हणजेच रशिया आकाराने या दोन देशांपेक्षा २२ पट मोठा आहे.
आता जडलेल्या लष्करी ताकदीची तुलना करा. स्वीडिश सैन्यात २४००० आणि फिनिश सैन्यात २३००० सैनिक आहेत. पण एक फरक आहे. फिनलंडमधील प्रत्येक तरुणासाठी लष्करी प्रशिक्षण अनिवार्य आहे. या अर्थाने, गरज भासल्यास फिनलंडचे ९ लाख लोक युद्धभूमीवर जाऊ शकतात. स्वीडनचे संरक्षण बजेट ८ अरब डॉलर आणि फिनलंडचे ६ अरब डॉलर आहे. दुसरीकडे, रशियाचा अणुबॉम्बचा सर्वात मोठा साठा असलेल्या पुतिनकडे १ दशलक्ष नियमित सैनिक आहेत आणि आणखी १ दशलक्ष सैनिकांची गरज भासल्यास ते मैदानात उतरू शकतात.
हवाई दलाच्या प्रचंड अग्निशक्तीने सुसज्ज, रशियाचे संरक्षण बजेट सुमारे ६२ अरब डॉलर आहे. म्हणजे ताकदीची तुलना निरुपयोगी आहे. पण पुतिनला इवा आणि सना मरिन यांनी चांगल्या प्रकारे समजावून सांगितले आहे की ते भावनेने फुसके नाही. नाटोच्या कलम ५ मध्ये असे म्हटले आहे की जर एखाद्या सदस्य देशावर हल्ला झाला तर तो सर्व नाटो देशांवर हल्ला मानला जाईल आणि शत्रूला सामूहिक प्रत्युत्तर दिले जाईल.
या अर्थाने, फिनलंड आणि स्वीडन जर नाटोमध्ये सामील झाले तर त्यांना ती सुरक्षा छत्री मिळेल, ज्यामुळे रशियाची भीती संपुष्टात येईल. अगदी व्लादिमीर पुतीन यांनाही हे समजले आहे. त्यामुळे धमकीनंतर सूर मंदावला आहे. आता पुतिन यांनी नाटोमध्ये सामील झाल्यामुळे या दोघांमध्ये काहीही फरक पडणार नाही, असे म्हटले आहे. पण, रशियाच्या सीमेवर शस्त्रास्त्रे तैनात केल्यास रशिया गप्प बसणार नाही.
महत्वाच्या बातम्या-
युक्रेननंतर फिनलॅंडवर रशिया करणार आक्रमण, या कारणामुळे संतापले पुतिन, पाठवले रशियन सैन्य
रशियाकडून तेल खरेदीनंतर भारताला इशारा देणाऱ्या अमेरिकेची जयशंकर यांनी केली बोलती बंद, म्हणाले..
चीनसह या २४ देशांनी संयुक्त राष्ट्रात रशियाचे उघडपणे केले समर्थन, वाचा संपूर्ण यादी
फुटपाथवर पडून होता मालकाचा मृतदेह, तासनतास पहारा देत होता कुत्रा, रशिया-युक्रेन वारमधील ह्रदयद्रावक फोटो