Inspector, SS Lor, IG, DGP/ ही घटना 90 च्या दशकातील आहे. त्या काळात कानपूरचे एक आयजी उत्तर प्रदेशच्या पोलीस खात्यात खूप प्रसिद्ध होते. लोक त्यांचे कारनामे मोठ्या खुबीने ऐकायचे आणि सांगायचे. त्या काळात एक इन्स्पेक्टरसाहेबही त्यांच्या प्रामाणिकपणासाठी आणि कुशाग्र मनासाठी खूप प्रसिद्ध होते. नाव होतं एसएस लॉर. एकदा इन्स्पेक्टर लॉर तत्कालीन डीजीपींना भेटले. यादरम्यान डीजीपी म्हणाले, ‘आयजी साहेब तुमचे खूप कौतुक करतात. तू खरच इतकं चांगलं काम करत आहेस.’ हे ऐकून इन्स्पेक्टर लॉर हसायला लागले.
इन्स्पेक्टर म्हणाले, ‘आयजी साहेब माझी स्तुती का करतात हे मी सांगू शकत नाही.’ पण डीजीपी साहेब मागे लागले आणि म्हणाले, तुला सांगावे लागेल. तू सांगेपर्यंत मी तुला येथून जाऊ देणार नाही. आता ती इन्स्पेक्टर लॉरे यांची मजबुरी झाली. जेव्हा त्यांनी सगळा प्रकार सांगितला तेव्हा डीजीपी साहेब हसले. निघताना म्हणाले, ‘एकदा सांगितले पण दुसऱ्याला सांगू नकोस.’ ही गोष्ट कधीच मीडियाच्या मथळ्यात नसली तरी हळूहळू ती संपूर्ण पोलीस खात्यात पसरली. जो कोणी ऐकतो तो पोट धरून हसायला लागतो.
78 वर्षीय सुरेंद्र सिंग लाऊर आता डीएसपी पदावरून निवृत्त झाले आहेत. आपल्या 40 वर्षांच्या सेवेत ते ज्या पोलीस ठाण्यात रुजू झाले, तेथे ते आपल्या कामाने लोकांची मने जिंकत असत. त्यांच्या बदलीनंतर लोक रस्त्यावर आल्याचे अनेकवेळा घडले. यूट्यूब चॅनल चालवणारे पत्रकार उस्मान सैफी यांनी कानपूरच्या आयजी (पोलीस महानिरीक्षक) च्या कारनाम्यांबद्दल एसएस लॉर यांच्याशी दीर्घ संभाषण केले. लॉर साहेबांनी सांगितलेला किस्सा वाचून तुमच्या ओठांवर हसू तरळेल.
कानपूर जुहीमध्ये एक पोलिस स्टेशन आहे. एसएस लॉर येथे निरीक्षक म्हणून तैनात आहेत. आजूबाजूचे लोक त्यांच्याकडे यायचे आणि तक्रारही करायचे. स्थानिक बाजारपेठेतील एका दबंग व्यक्तीमुळे लोकं खूप नाराज असल्याची त्यांची तक्रार होती. दबंग हा कानपूर झोन आयजीचा खूप खास व्यक्ती असल्याचेही लोकं सांगत होते. तो त्यांच्याकडून बेकायदेशीर खंडणी घेतो.
इन्स्पेक्टर लॉरे या समस्येतून सुटका कशी करायची या संभ्रमात होते. एके दिवशी इन्स्पेक्टर साहेब वेशा मंडीत जातात. सामान्य माणूस दिसावा म्हणून ते कुर्ता-धोती घालतात. त्यांच्या आजूबाजूला साध्या गणवेशातील अनेक पोलीस असतात. एसएस लॉर दबंग माणसाकडे जातात आणि विनंती करतात. ते म्हणतात, ‘मला काही काम नाही. जर एखाद काम मिळाले तर खूप आभारी असेल.
दबंग माणूस म्हणाला, ‘तुम्ही काय करू शकता.’ लॉरे म्हणाले, ‘तुझ्याकडे जे काही काम आहे ते मला द्या.’ दबंग म्हणाला, ‘सध्या सावन महिना सुरू आहे. बेलच्या पानांना मोठी मागणी आहे. तर तुम्ही हे करा. त्याऐवजी तुम्हाला मला दररोज 20 रुपये द्यावे लागतील. जेव्हा लॉरेने विचारले, ‘कशासाठी 20 रुपये.’ तर दबंग म्हणाला, ‘या मार्केटमध्ये अशा प्रकारे वसूली होते. असा एकही आराठी, दुकानदार, फळविक्रेता नाही जो मला रोज पैसे देत नाही.’
दबंग व्यक्ती एवढेच सांगत होता की इतक्यात इन्स्पेक्टर लॉरने त्याचा हात धरला. हे पाहून आजूबाजूला साध्या गणवेशात उभे असलेले पोलीस लगेच धावत आले. पोलिस दादागिरी करणाऱ्याच्या हातात हातकड्या घालून त्याला गर्दीच्या बाजारातून पायी चालवत नेतात. कानपूरची ही बाजारपेठ त्याकाळी आशियातील सर्वात मोठी बाजारपेठ होती, असे म्हणतात. पोलिसांनी दबंगला जुही पोलीस ठाण्यात आणले.
दरम्यान, इन्स्पेक्टर लॉरे यांना आयजीचा फोन आला. ते म्हणतात, ‘अरे साहेब, कोणाला घेऊन आलात. तो आमचा खास माणूस आहे. त्यांना सोडा.’ यावर लॉर म्हणतात, ‘तो तुमचा खास माणूस आहे, पण तो बाजारात सगळ्यांसमोर ओरडत होता की, आयजी साहबांच्या मुलीचे नुकतेच लग्न झाले आहे. त्यात त्यांनी भरपूर भाज्या आणि फळे पाठवली होती. हे ऐकून आयजी संतापले. म्हणाले, ‘त्याच्यावर गुन्हा दाखल करून तुरुंगात पाठवा.’
तुम्ही पाहिलं का? इन्स्पेक्टर एसएस लॉर यांनी एक युक्ती कशी खेळली ज्यामध्ये ते पूर्णपणे यशस्वी झाले. त्या दबंगमुळे संपूर्ण बाजारातील लोक त्रस्त झाले होते. तुरुंगात गेल्यावर सर्वांनी सुटकेचा नि:श्वास सोडला. या कामामुळे इन्स्पेक्टर लॉरे हे सर्वसामान्यांमध्ये खूप लोकप्रिय झाले.
काही दिवसांनी कानपूरमध्ये एक घोटाळा होतो. शहरातील मोठ्या हॉटेलमध्ये दरोडा टाकला जातो. हॉटेल मालकाने जुही पोलीस ठाणे गाठले. चोरट्याने रोख रक्कमेसह लाखोंच्या दागिन्यांचा ऐवज लंपास केल्याचे त्यांनी सांगितले. त्यावर इन्स्पेक्टर एसएस लॉर म्हणतात, तुम्ही लेखी तक्रार द्या. आम्ही शोधून काढतो. हॉटेल मालकाला तक्रार देण्यासाठी तीन दिवस लागतात.
या दरोड्यामागे हॉटेल मालकाच्या घरात काम करणाऱ्या नोकराचा हात असल्याचे तपासात समोर आले आहे. संधी साधून लाखो रुपये व दागिने बांधून नोकर फरार झाला होता. आता त्या नोकराला पकडणे पोलिसांसमोर मोठे आव्हान बनले. दिवस गेले पण नोकर काही सापडला नाही. लोकांचा दबाव वाढत होता की एवढ्या मोठ्या हॉटेलमध्ये चोरी झाली आहे आणि पोलीस हातावर हात ठेवून बसले आहेत.
एसएस लॉर सांगतात की, हॉटेल मालकाची पत्नी खूप सुंदर होती. तिच्या सौंदर्याच्या चर्चा शहरभर रंगल्या होत्या. एके दिवशी इन्स्पेक्टर लॉर यांना पुन्हा आयजी साहेबांचा फोन आला. ते म्हणतात, ‘माझ्या ऑफिसमध्ये लवकर या. इन्स्पेक्टर कार्यालयात पोहोचले. तिथे त्याने पाहिले की एक अतिशय सुंदर स्त्री आयजीसोबत बसलेली आहे. ती दुसरी कोणी नसून हॉटेल मालकाची पत्नी होती.
इन्स्पेक्टर लॉरे यांना त्यांना का बोलावण्यात आले आहे हे समजायला वेळ लागला नाही. इन्स्पेक्टर लॉर तिथे पोहोचताच आयजीने खडसावायला सुरुवात केली. म्हणाले, तू तुझं काम नीट करत नाहीस. इतके दिवस झाले पण आजतागायत पोलिसांना चोरट्या नोकराला पकडता आलेले नाही. त्याला लवकरात लवकर अटक करा, अन्यथा मी तुमची बदली करेन. आयजीचे उग्र रूप पाहून इन्स्पेक्टर लॉरने सर्वत्र जाळे पसरवले. अखेर तीन-चार दिवसांनी दरोडेखोर नोकर पोलिसांच्या तावडीत सापडतो. नोकराला विचारले जाते की चोरी का केली? नोकराचे म्हणणे ऐकून इन्स्पेक्टरचे कान टवकारले.
नोकराने सांगितले की, तो हॉटेल मालकाच्या पत्नीला कंटाळला होता. रोज रात्री जेव्हा मालक झोपायला जायचा तेव्हा ती त्याला त्याच्या खोलीत बोलावत असे. एके दिवशी त्याने या दादागिरीपासून सुटका करून घेण्यासाठी योजना आखली आणि लाखो रुपये आणि दागिने गोळा करून तो फरार झाला. दरम्यान, नोकर धक्कादायक खुलासा करतो. तो इन्स्पेक्टर लॉरला म्हणतो, ‘सर, तुम्ही माझी चूक पाहिली, पण आयजी साहबांना कोण शिक्षा देईल. ते दररोज हॉटेल मालकाच्या पत्नीला भेटायला जातो आणि तिच्यासोबत रात्र घालवतो.
हे सगळं ऐकून इन्स्पेक्टर गोंधळून जातो की आता काय करायचं? दरम्यान, त्याला आयजीचा फोन येतो. आयजी विचारतात, आरोपीला अटक झाली की नाही. इन्स्पेक्टर लॉरे म्हणतात, ‘हो, तो चोर पकडण्याच्या अगदी जवळ आला आहे.’ आयजी साहेब म्हणतात, ‘मला या सगळ्या गोष्टींचा अर्थ नाही माहित. मला तो चोर कोणत्याही परिस्थितीत हवा आहे.’
आता इन्स्पेक्टर लॉरे नोकराला आपल्या गाडीत बसवतात आणि थेट आयजी ऑफिसला नेतात. योगायोगाने त्या दिवशी त्यांचा मुलगाही तिथे उपस्थित होता. इन्स्पेक्टर लॉर म्हणतात, ‘चोरी करणाऱ्या नोकराला घेऊन आलो आहे. त्याने चोरी कशी व का केली ते सांगेल. तुमची हरकत नसेल तर मुलाला खोलीबाहेर पाठवा. आयजी साहेब आपल्या मुलाला विभागीय कामाचा हवाला देऊन बाहेर पाठवतात.
इन्स्पेक्टर लॉरे नोकराला आयजीच्या खोलीत घेऊन येतात. चोर सांगतो की, त्याचे आणि हॉटेल मालकाच्या पत्नीचे अफेअर होते. मग तो IG कडे बोट दाखवून म्हणतो, ‘तुम्ही पण तिला भेटायला यायचा आणि रात्र काढायचा. ती माझ्याशी आणि तुझ्याशीही शारीरिक संबंध ठेवायची. याचा राग येऊन मी लाखो रुपये चोरून पळ काढला. हे ऐकून आयजी साहब चकित झाले आणि नोकराला म्हणाले, ‘आता हे कोणाला कळू नये. ही गोष्ट फक्त तुमच्या, माझ्या आणि इन्स्पेक्टर लॉरेपुरती मर्यादित असावी.
इन्स्पेक्टर लॉरे यांना आयजी साहेबांनी मोठी विनंती केली आणि म्हणाले, ‘बाहेर ही गोष्ट कोणाला कळली तर मोठी निंदा होईल.’ त्यावर इन्स्पेक्टर म्हणतात, ‘सर, आजकाल मीडियाच्या लोकांपासून काहीही लपवणं खूप अवघड आहे पण मी प्रयत्न करेन.’ या घटनेनंतर आयजी साहेबांनी इन्स्पेक्टर लॉर यांच्या नावाला पुष्पहार अर्पण करण्यास सुरुवात केली. त्यांच्या झोनमधील इटावा असो की मैनपुरी असो, पोलिस अधिकाऱ्यांच्या प्रत्येक छोट्या-मोठ्या बैठकीत इन्स्पेक्टर लॉरे यांचे कौतुक करताना ते थकले नाहीत.
आयजी म्हणायचे, ‘सुरेंद्र सिंग लॉरसारखा माणूस मी आयुष्यात पाहिला नाही. तो अतिशय प्रामाणिकपणे काम करतो. त्याची काम करण्याची पद्धत अप्रतिम आहे. इन्स्पेक्टर लॉरचे कौतुक करण्यामागे आयजी साहेबांचा हेतू हाच होता की त्यांनी त्याचा पर्दाफाश करू नये. त्यामुळे यूपीच्या डीजीपींनी जेव्हा हा किस्सा ऐकला तेव्हा त्यानांही हसू आवरल नाही. ते इन्स्पेक्टर लॉरला म्हणाले, भाई, हे कोणाला सांगू नकोस. नाहीतर आयजी साहेबांची मोठी बदनामी होईल.
महत्वाच्या बातम्या-
…अन् जनता चप्पल-दगड घेऊन मागे धावली ; भाषण अर्धवट सोडून मंत्र्यांनी ठोकली धूम
A Villain Returns: पैसा वरूल आहे अर्जुन-जॉनचा एक व्हिलन्स रिटर्न्स, चित्रपटात सुरूवातीपासून ते शेवटपर्यंत..
Urvashi Rautela: २ बायका ४ मुलं असलेल्या सिंगरने उर्वशी रौतेलालं केलं प्रपोज, अभिनेत्री म्हणाली, असा निर्णय…