America : अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष आणि रिपब्लिकन पक्षाचे अध्यक्षपदाचे उमेदवार डोनाल्ड ट्रम्प यांनी आंतरराष्ट्रीय व्यापारात महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. त्यांनी भारत, चीन आणि इतर प्रमुख व्यापार भागीदारांवर नवीन आयात शुल्क लावण्याची घोषणा केली आहे.
ट्रम्प यांनी या धोरणाला “Discounted Reciprocal Tariff” असे नाव दिले असून, त्याअंतर्गत अमेरिका इतर देशांच्या कर रचनेच्या आधारावर प्रतिउत्तरात्मक शुल्क आकारणार आहे. भारतीय उद्योगांसाठी ही मोठी चिंता निर्माण करणारी बाब ठरू शकते.
काय आहे नव्या टेरिफ धोरणाचा परिणाम?
भारताच्या निर्यात क्षेत्रावर थेट परिणाम होणार असून, 26% अतिरिक्त टेरिफ आकारले जाईल.
- चीनवर 34%
- युरोपियन युनियनवर 20%
- जपानवर 24%
- ब्रिटनव
- र 10%
1. फार्मास्युटिकल्स क्षेत्र:
- भारत हा जगातील सर्वात मोठा जेनेरिक औषध उत्पादक देश आहे.
- नवीन टेरिफमुळे भारतीय औषध महाग होऊन अमेरिकन आणि युरोपियन कंपन्यांना फायदा होईल.
2. ऑटोमोबाईल आणि ऑटो पार्ट्स:
- भारत अमेरिका आणि युरोपमध्ये मोठ्या प्रमाणात ऑटो पार्ट्स निर्यात करतो.
- नवीन टॅरिफमुळे भारतीय वाहन कंपन्यांना मोठा फटका बसण्याची शक्यता आहे.
3. टेक्सटाइल आणि होम फर्निशिंग:
- भारतीय कापड उद्योग अमेरिकेत मोठ्या प्रमाणावर वस्त्रे निर्यात करतो.
- नव्या करामुळे भारतीय उत्पादने महाग होतील आणि प्रतिस्पर्धी देशांना संधी मिळेल.
4. अभियांत्रिकी आणि रसायन उद्योग:
- भारत मोठ्या प्रमाणात अमेरिकेला इंजिनिअरिंग आणि केमिकल्स निर्यात करतो.
- नवीन शुल्कामुळे या उद्योगांनाही मोठा फटका बसू शकतो.
ट्रम्प यांचा उद्देश काय आहे?
ट्रम्प यांच्या मते, हा निर्णय अमेरिकेतील स्थानिक उद्योगांना चालना देण्यासाठी घेतला जात आहे.
- अमेरिकन उत्पादनांना जागतिक स्तरावर अधिक स्पर्धात्मक बनवणे हा यामागचा उद्देश आहे.
- अमेरिकेतील नागरिकांसाठी अधिकाधिक रोजगार निर्माण करण्याचा प्रयत्न यातून केला जात आहे.
भारत सरकारने अधिकृत प्रतिक्रिया दिलेली नाही. वाणिज्य मंत्री पियूष गोयल 5 एप्रिलपूर्वी अमेरिकेशी चर्चा करण्याचा प्रयत्न करू शकतात. WTO किंवा द्विपक्षीय चर्चेद्वारे सवलती मिळवण्याचा पर्याय उपलब्ध आहे.
जागतिक व्यापार युद्धाची शक्यता?
- चीन आणि युरोपियन युनियन यांनी अमेरिकेच्या या धोरणाला प्रत्युत्तर देण्याची तयारी सुरू केली आहे.
- चीनने आपल्या निर्यातीला चालना देण्यासाठी नवीन सवलती लागू करण्यास सुरुवात केली आहे.
- भारतही अमेरिकेशी थेट चर्चेत उतरेल की टेरिफ युद्ध आणखी तीव्र होईल, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.
निष्कर्ष
ट्रम्प यांच्या नव्या टेरिफ धोरणामुळे भारत-अमेरिका व्यापार संबंधांवर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
- भारतीय कंपन्यांसमोर मोठे आर्थिक आव्हान उभे राहिले आहे.
- भारत योग्य धोरण अवलंबून कर भार कमी करू शकेल का?
- किंवा भारतीय निर्यातदारांना नवीन बाजारपेठा शोधाव्या लागतील?
याचा निर्णय येत्या काही महिन्यांत होईल.
