२९ मे दिवस भारतीय रंगभूमीचे निर्माते आणि हिंदी चित्रपटसृष्टीतील दिग्गज पृथ्वीराज कपूर (prithviraj kapoor) यांची पुण्यतिथी म्हणून साजरा केला जातो. बुलंद आवाजाचे पृथ्वीराज कपूर यांनी २९ मे १९७१ रोजी या जगाचा निरोप घेतला. त्यांना बॉलीवूडचे जनक आणि युगपुरुष म्हटले जाते. पृथ्वीराज कपूरच्या पाच पिढ्यांनी बॉलीवूडमध्ये काम केले आणि त्याचा सिलसिला अजूनही सुरूच आहे. चला जाणून घेऊया बॉलीवूडचे जनक असणाऱ्या पृथ्वीराज कपूर यांच्याबद्दलच्या काही गोष्टी…(Prithviraj Kapoor, Punyatithi, Bollywood, Pitamah)
पृथ्वीराज कपूर यांचा जन्म ३ नोव्हेंबर १९०६ रोजी लायलपूर (आता फैसलाबाद), पाकिस्तान येथे झाला. आईचे निधन झाले तेव्हा ते तीन वर्षांचे होते. त्यांचे उच्च शिक्षण पेशावरच्या एडवर्ड्स कॉलेजमध्ये झाले. त्यानंतर त्यांनी कायद्याचे शिक्षण घेतले. पण त्याचं ध्येय दुसरच काहीतरी करण्याचं होत. त्यांनी अभिनयात करिअर करायचे ठरवले.
कपूर कुटुंबाच्या आजोबांनी त्यांच्या मूळ गावी, लायलापूर आणि पेशावर येथे थिएटर कलाकार म्हणून अभिनय कारकीर्द सुरू केली. १९२९ मध्ये दोन सिनेमांमध्ये छोट्या भूमिका केल्यानंतर तिसऱ्या सिनेमा ‘गर्ल’मध्ये मुख्य कलाकाराची भूमिका मिळाली. ज्याद्वारे त्याने आपली ओळख निर्माण केली.
पृथ्वीराज कपूर यांनी दो धारी तलवार, शेर-ए-अरब आणि प्रिंस विजय कुमारसह ९ मूक चित्रपटांमध्ये काम केले. मूकपटांमधील त्यांच्या अभिनयामुळे त्यांनी प्रेक्षकांच्या मनात आपले वेगळे स्थान निर्माण केले. त्यानंतर १९२८ मध्ये काकीकडून काही पैसे उसने घेऊन त्यांनी मुंबई गाठली. येथे ते इम्पीरियल फिल्म्स कंपनीत रुजू झाले. त्यानंतर त्यांनी चित्रपटांमध्ये छोट्या भूमिका करायला सुरुवात केली.
१९३१ मध्ये भारतातील पहिला बोलपट चित्रपट आलम आरा तयार झाला. या ऐतिहासिक चित्रपटात पृथ्वीराज यांनी सहायक भूमिका साकारली होती. वयाच्या २४ व्या वर्षी त्यांनी आठ वेगवेगळ्या दाढी ठेवून तारुण्यापासून वृद्धापकाळापर्यंत भूमिका साकारल्या. त्यांचा अभिनय लोकांना खूप आवडला. एक प्रतिष्ठित थिएटर अभिनेता म्हणून पृथ्वीराज ग्रँट अँडरसन थिएटर कंपनीत एका ब्रिटिश प्लेहाऊसमध्ये सामील झाले. तथापि, त्यांच्या जॉइननंतर लगेचच इंग्लंडमध्ये कंपनीची स्थापना झाली.
पृथ्वीराज कपूर यांनी १९४६ मध्ये पृथ्वी थिएटरची स्थापना केली. जे अनेक दशके टिकले. देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी पृथ्वीराजांनी या नाट्यगृहाची स्थापना केली होती. ज्यामध्ये देशभक्तीपर नाटके सादर केली जातील आणि पिढीला भारतीय स्वातंत्र्य चळवळ आणि महात्मा गांधींच्या भारत छोडो आंदोलनात सामील होण्यासाठी प्रेरित करता येईल. थिएटरच्या सुवर्णमहोत्सवी दिवशी, १९९६ मध्ये, इंडिया पोस्टने रु.चे स्मरणार्थ टपाल तिकीट जारी केले होते.
पृथ्वीराज यांचा सर्वात लोकप्रिय चित्रपट जो ब्लॉकबस्टर होता तो मुघल-ए-आझम होता. १९६० मध्ये बनलेल्या या सिनेमात त्यांनी मुघल सम्राट अकबराची भूमिका साकारली होती. या चित्रपटासाठी त्यांनी १ रुपये फी घेतली होती. पृथ्वीराज यांच्या ‘कल आज और कल’ या चित्रपटात कपूर घराण्याच्या तीन पिढ्या होत्या.
या चित्रपटामध्ये मुलगा राज कपूर, नातू रणधीर कपूर आणि स्वतः पृथ्वीराज होते. त्याच वेळी, राज कपूरच्या ‘आवारा’ चित्रपटात पृथ्वीराजचे वडील दीवान बसेश्वरनाथ कपूर यांनी छोटी भूमिका साकारली होती. कपूर कुटुंब हे भारतातील एकमेव असे कुटुंब आहे ज्यात चित्रपट अभिनेत्यांच्या पाच पिढ्या आहेत. पृथ्वीराज यांना १९६९ मध्ये पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. १९७२ मध्ये त्यांना मरणोत्तर दादासाहेब फाळके पुरस्कारही मिळाला होता.
महत्वाच्या बातम्या-
VIDEO: टाईट लेगीन्स घालून जान्हवी कपूर चालवत होती सायकल, झाली oops momment ची
पत्नीपासून वेगळे होणे सहन झाले नाही, अनिल कपूर यांनी शेअर केली ही पोस्ट, म्हणाले, ४८ वर्षांत..
कपूर कुटुंबानंतर आता धर्मेंद्रच्या घरीही वाजणार सनई-चौघडे, हेमा मालिनी करणार सुनेचं स्वागत
अखेर ठरलं! या दिवसांत मलायका अरोरा-अर्जुन कपूर अडकणार लग्नबंधनात, अभिनेत्याने सोडले मौन