ही महिला कचऱ्यातून कमवत आहे वर्षाला कोट्यावधी रूपये, वाचा कसा चालतो तिचा बिझनेस

व्यवसाय करण्यासाठी केवळ भांडवलाची गरजच नाही तर चांगली कल्पना देखील असणे आवश्यक आहे. या कल्पनेमुळे एका महिला उद्योजकाने 100 कोटींची उलाढाल केली. विशेष म्हणजे यामुळे हजारो कचरा उचलणाऱ्या कामगारांना रोजगार मिळाला आणि केंद्र सरकारच्या महत्वाकांक्षी योजना, ‘स्वच्छ भारत मिशन’ आणि ‘मेक इन इंडिया’ ला चालना मिळाली आहे.

दिल्लीच्या अनिता आहूजा आणि त्यांचा नवरा शलभ ही अनोखी मोहीम राबवित आहेत. केनफोलिओजने प्रकाशित केलेल्या वृत्तानुसार, ते प्लास्टिक कचऱ्याचा वापर करून चांगली उत्पादने बनवतात आणि ती उत्पादने बाजारात विकतात. भोपाळमध्ये जन्मलेल्या आणि दिल्लीत वाढलेल्या या स्वातंत्र्यसेनानीच्या लेकीने अनीता आहूजा यांनी, आपले संपूर्ण आयुष्य समाजसेवेत घालवले आहे.

कचर्‍यापासून सुंदर वस्तू बनवण्याचा व्यवसाय त्यांनी कसा उभा केला हे आज आम्ही तुम्हाला सांगणार आहोत. कचरा उचलणाऱ्यांसाठी आयुष्यात काहीतरी नवीन आणण्याचा प्रयत्न त्यांचा चालू आहे. कचरा उचलणाऱ्यांची दुर्दशा पाहून त्यांनी ठरवले की त्यांचे जीवन सुधारण्यासाठी काहीतरी करावे.

म्हणूनच, त्यांनी एक सामाजिक उपक्रम सुरू केला ज्या अंतर्गत कचरा गोळा करणार्‍यांकडून प्लास्टिक कचरा गोळा करण्याचे आणि त्यातून जागतिक दर्जाचे हँडबॅग बनविण्याचे त्याने ठरविले. व्यवसायात प्रवेश करण्याचा किंवा समाज सेवा करण्याची कोणतीही योजना त्याच्याकडे नव्हती.

आयुष्यात काहीतरी नवीन करण्याच्या उद्देशाने त्यांनी कचरा उचलणाऱ्यांसाठी काम करण्यास सुरवात केली. स्वयंसेवी संस्था ‘कंझर्व्ह इंडिया’ सुरू करून त्यांनी कचरा गोळा करण्यास सुरूवात केली. एके दिवशी अनिताने तिच्यासारख्या काही मित्र आणि कुटूंबियांसह आपल्या भागातील काही लहान प्रकल्प घेण्याचे ठरविले.

त्यांनी ‘कंझर्व्ह इंडिया’ ही स्वयंसेवी संस्था सुरू केली आणि या प्रकल्पांतर्गत सर्व भागातून कचरा गोळा करण्यास सुरवात केली. संकलित कचर्‍यामधून स्वयंपाकघरातील कचरा गोळा करून तो कंपोस्टेबल करण्यासाठी जवळच्या पार्कमध्ये गोळा केला. सुरुवातीला, त्यांना हे समजले की एकट्याने काहीही साध्य होणार नाही, म्हणून अनिताने इतर कॉलन्यांबरोबर संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला.

पैसे कमविण्याची सुरूवातीला त्या हे करत नव्हत्या. एनजीओ कन्सर्व्ह इंडियाने जवळपास ३००० लोकांसह निवासी कल्याण संघटना सुरू केली. ही संघटना २००२ मध्ये पुर्ण वेळ काम करणारी एक मोठी संस्था बनली. त्यांनी त्या संस्थेचे स्वताचे हक्कही तयार करून घेतले.

चार वर्षे, अनिता यांनी कचरा उचलणाऱ्यांसोबत काम केले आणि त्यांना समजले की त्यांचे जीवन किती वाईट आणि दारिद्र्याने भरले आहे. कचरा उचलणाऱ्यांचे जीवन सुधरवण्याचे त्यांनी ठरवले. त्यांनी इंटरनेटवरून रीसायकलिंग तंत्रज्ञानाची माहिती मिळविली आणि वेगवेगळ्या गोष्टी करण्याचा प्रयत्न केला.

प्रथम त्यांनी विणकाम आणि गालिचे बनवण्याचे काम सुरू केले. त्यांनी विणकाम केले आणि गालिचे बनवले. परंतु ही उत्पादने खुपच साधारण होती. त्यांना बनवण्यासाठी खुप मेहनत लाग होती. ते आर्थिकदृष्ट्या त्यांच्याकडे पाठबळ नव्हते. मग त्यांनी प्लॅस्टिक पिशवी विकसित करण्याचा निर्णय घेतला आणि हे काम चांगलेच चालले.

त्यांना वाटले की आधी ती प्लास्टिकच्या पिशवीत कलाकृती करेल आणि नंतर त्याचे प्रदर्शन ठेवेल आणि मग या पिशव्यांतून आपल्याला चांगला फायदा होऊ शकतो. अनिताची ही योजना चालणार नाही, असं तिच्या नवऱ्याला वाटलं. शलभ यांनी मशीनद्वारे मोठ्या प्रमाणात बनावट प्लास्टिकची पत्रके तयार केली.

त्यामध्ये स्वयंचलित मशीनद्वारे कलाकृती बनवल्या आणि त्या प्रदर्शनात ठेवल्या होत्या. २००३ मध्ये, कंझर्व इंडियाने प्रगती मैदानाच्या व्यापार जत्रेत भाग घेतला. वस्त्रोद्योग मंत्रालयाने त्याला एक छोटा बूथ दिला आणि त्यामध्ये त्यांना ३० लाखांचा ऑर्डर मिळाला.

ग्राहक एनजीओकडून थेट ऑर्डर घेण्यास तयार नसल्याने अनिता आणि शलभ यांनी ते कंपनीची मालकी घेण्याचा निर्णय घेतला. कचरा उचलणाऱ्यांना प्लास्टीक गोळा करण्यासाठी घरोघरी जावे लागत होते. परंतु हे प्रमाण कमी होते आणि मग उत्पादन तयार करण्यासाठी विशेष रंगीत प्लास्टिक आवश्यक होते.

यासाठी त्यांनी कचऱ्याचा साठा करणाऱ्या लोकांशी संपर्क साधला आणि थेट इंडस्ट्रीतून प्लास्टिक कचरा खरेदी करण्यास सुरवात केली. हळूहळू कंझर्व इंडिया एक ब्रँड बनला. सन २०२० पर्यंत त्यांची उलाढाल 100 कोटींवर पोचली. तुम्हाला ही माहिती कशी वाटली आम्हाला कळवा. जर ही माहिती आवडली असेल तर पुढे पाठवायला विसरू नका.

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.