Homeआरोग्यमोदींच्या सुरक्षेत चूक झाली पण त्यांची सुरक्षा करणाऱ्या SPG ची कहाणी तुम्हाला...

मोदींच्या सुरक्षेत चूक झाली पण त्यांची सुरक्षा करणाऱ्या SPG ची कहाणी तुम्हाला माहिती आहे का?

बुधवार, 5 जानेवारी रोजी पंजाबमध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या सुरक्षेत हलगर्जीपणाचे प्रकरण समोर आले. फिरोजपूरमध्ये पंतप्रधानांची सभा होणार होती. मात्र त्यांचा प्रवास सुमारे 15-20 मिनिटे उड्डाणपुलावर थांबला होता. रॅली रद्द केल्यानंतर नरेंद्र मोदी भटिंडा विमानतळावर परतले.

मिडीयाला मिळालेल्या माहितीनुसार मोदींनी विमानतळ अधिकाऱ्यांना सांगितले की, मी जिवंत विमानतळावर परत येऊ शकलो याबद्दल आपल्या मुख्यमंत्र्यांना आभार सांगा. याप्रकरणी भाजपने काँग्रेसवर निशाणा साधला आहे. पंतप्रधानांच्या सुरक्षेचा भंग करणाऱ्यांना पंतप्रधानांच्या गाडीपर्यंत कोणी नेले, असा सवाल केंद्रीय मंत्री स्मृती इराणी यांनी केला आहे.

त्याचवेळी पंजाबचे मुख्यमंत्री चरणजीत सिंह चन्नी यांचे वक्तव्य पंतप्रधानांच्या सुरक्षेतील त्रुटींवर आले आहे. पंतप्रधानांच्या सुरक्षेत कोणतीही त्रुटी नसल्याचे त्यांनी म्हटले आहे. पंतप्रधान हेलिकॉप्टरने येणार होते, मात्र शेवटच्या क्षणी त्यांचा मार्ग बदलण्यात आला आणि ते रस्त्याने आले.

 

या निमित्ताने आज आपण पंतप्रधानांच्या सुरक्षेची जबाबदारी कोणाची आहे हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करू. तसेच त्यांची सुरक्षा कशाप्रकारे केली जाते तेही जाणून घेऊ. महत्त्वाच्या व्यक्तीला सुरक्षा देणे हे सरकारचे काम आहे. केंद्रीय गृह मंत्रालय आपल्या एजन्सींच्या माध्यमातून अशा लोकांवरील धोक्याचा सतत अंदाज घेत असते.

धोका कोणत्याही प्रकारचा असू शकतो. बाह्य किंवा अंतर्गत. उदाहरणार्थ, दहशतवाद्यांकडून किंवा गुन्हेगारांकडून किंवा राजकीय प्रतिस्पर्ध्यांकडून. जेव्हा सरकारला असे वाटते की एखाद्या नेत्याच्या जीवाला धोका आहे, तेव्हा तो धोका हाताळण्यासाठी कोणत्या प्रकारची आणि किती शक्ती आवश्यक आहे हे ते पाहतात.

भारतात VVIP सुरक्षेच्या क्षेत्रात अनेक एजन्सी कार्यरत आहेत. यातील सर्वात प्रसिद्ध एसपीजी आहे. विशेष संरक्षण गट. इंदिरा गांधींच्या हत्येनंतर 1985 मध्ये SPG ची स्थापना झाली. मात्र यावेळी देशातील एकमेव पंतप्रधान आहेत ज्यांची सुरक्षा एसपीजी करते.

पीएम मोदी की सुरक्षा में तैनात एसपीजी. फोटो-एसपीजी की वेबसाइट से

तथापि, नोव्हेंबर 2019 मध्ये विशेष संरक्षण विधेयक 2019 मंजूर होण्यापूर्वी, SPG भारताचे पंतप्रधान, त्यांचे कुटुंब आणि माजी पंतप्रधानांना सुरक्षा पुरवत असे. 1988 मध्ये यासंबंधीचा कायदा संसदेने मंजूर केला होता. त्यावेळी माजी पंतप्रधानांना कायद्यात या संरक्षणासाठी पात्र मानले जात नव्हते. याच आधारावर व्हीपी सिंग सरकारने १९८९ मध्ये राजीव गांधींचे एसपीजी कव्हर काढून घेतले होते आणि राजीव यांची 1991 मध्ये हत्या झाली होती.

Whatsapp Image 2022 01 05 At 3.02.36 Pm

त्यानंतर SPG कायद्यात सुधारणा करण्यात आली. सर्व माजी पंतप्रधान आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना किमान 10 वर्षांसाठी SPG संरक्षण मिळेल, असे नमूद करण्यात आले आहे. 2003 मध्ये या कायद्यात पुन्हा सुधारणा करण्यात आली. यानुसार माजी पंतप्रधानांनी पद सोडल्यानंतर केवळ एक वर्षासाठी एसपीजी सुरक्षा कवच मिळेल. मोदी सरकारच्या स्थापनेनंतर पुन्हा एकदा त्यात सुधारणा करण्यात आली आणि आता केवळ पंतप्रधान मोदींना ही सुरक्षा आहे.

Spg4

नोव्हेंबर 2019 मध्ये, विशेष संरक्षण विधेयक 2019 वरील चर्चेदरम्यान, गृहमंत्री अमित शाह यांनी SPG निर्मिती प्रक्रियेबद्दल बोलले. एसपीजीचे सुरक्षा कर्मचारी बाहेरून येत नाहीत, ते सीआरपीएफचे काही जवान आहेत, असे सांगण्यात आले. तसेच बीएसएफ किंवा इतर कोणत्याही एजन्सीचे सैनिक आहेत. या गटात अनेक सुरक्षा दलांचे सैनिक एकत्र काम करतात. हे पंतप्रधानांच्या संरक्षणासाठी बनवले गेले आहे, म्हणून त्याचे नाव स्पेशल प्रोटेक्शन ग्रुप आहे.

या कायद्यात पाच वेळा बदल करण्यात आले असून पाचही बदल एकाच कुटुंबाला डोळ्यासमोर ठेवून करण्यात आले आहेत. केवळ आणि फक्त एकाच कुटुंबासाठी चिंता व्यक्त करण्याचा हा निकष आहे. एसपीजीला स्टेटस सिम्बॉल बनवण्यात आले आहे. प्रत्येकाला एसपीजी सुरक्षा दिली जाऊ शकत नाही, ती पंतप्रधानांसाठी आहे.

nuclear briefcase

पंतप्रधानांच्या सुरक्षेसाठी तैनात असलेल्या एसपीजी कमांडोंनी औपचारिक काळा सूट, काळा चष्मा घातलेला असतो. ते त्यांच्यासोबत एनक्रिप्टेड कम्युनिकेशन इअरपीस घालतात. विशेष प्रसंगी सफारी सूट घालतात. एसपीजीकडे अल्ट्रा-मॉडर्न असॉल्ट रायफल असलेले स्पेशल ऑपरेशन कमांडो देखील आहेत. अंगभूत कम्युनिकेशन इअरपीस, बुलेटप्रूफ व्हेस्ट, हातमोजे आणि कोपर/गुडघा पॅड घालतात.

एसपीजी पंतप्रधानांच्या सुरक्षेशी संबंधित सर्व उपाययोजना करते. पंतप्रधान देशाच्या दौऱ्यावर असो किंवा परदेशात. पंतप्रधानांना भेटणाऱ्या लोकांची संख्या, कार्याची माहिती, पंतप्रधानांच्या फोन कॉलला उत्तरे देणारे, त्यांचे वेळापत्रक तयार करणे. त्यांच्यासाठी गाड्या निश्चित करणे. हे सर्व SPG चे काम आहे.

एसपीजी पंतप्रधानांच्या भोवती अनेक सुरक्षा मंडळे बनवून त्यांचे संरक्षण करते. कोणत्याही हल्ल्यात पंतप्रधानांना संरक्षण देणे आणि तेथून बाहेर काढणे हे या सुरक्षा वर्तुळात राहणाऱ्या सदस्यांचे काम आहे. SPG काउंटर अॅसॉल्ट टीम सहसा दुसऱ्या वर्तुळाचा समावेश करते. त्यांचे काम पंतप्रधानांच्या सुरक्षेसाठी कव्हरिंग फायर पॉवर प्रदान करणे आहे. तिसऱ्या सर्कलमध्ये SPG व्यतिरिक्त NSG आणि इतर जवानांचा सहभाग आहे. दुसरीकडे, एसपीजी मुख्यतः शेवटच्या सर्कलमध्ये स्थानिक पोलिस दलाच्या सोबत असते. ज्यांचे मुख्य काम गर्दी हाताळणे आहे.

पंतप्रधानांच्या प्रवासात त्यांच्या खास गाडीप्रमाणेच दोन डमी गाड्याही धावतात. जॅमर हा ताफ्याचा महत्त्वाचा भाग आहे.जॅमरच्या अँटेनामध्ये रस्त्याच्या दोन्ही बाजूला 100 मीटर अंतरावर ठेवलेली स्फोटके निकामी करण्याची क्षमता असते. पंतप्रधान जेव्हा इतर कोणत्याही राज्याच्या दौऱ्यावर जातात तेव्हा सुरक्षेच्या कारणास्तव त्यांचा मार्ग 7 तास अगोदर ठरवला जातो.

मुख्य मार्गाव्यतिरिक्त पर्यायी मार्ग तयार ठेवण्यात येतो. पंतप्रधानांचा गाड्या जाण्यापूर्वी 10 ते 15 मिनिटे आधी, त्या मार्गावरील सर्वसामान्य वाहतुकीवर पूर्णपणे बंदी आहे. रस्त्याच्या दोन्ही बाजूला स्थानिक पोलीस तैनात असतात. त्या राज्यातील पोलिसांची गाडी पंतप्रधानांच्या गाडीसमोरून धावतात.

तुमच्या लक्षात आले असेल की स्पेशल प्रोटेक्शन ग्रुप सुरक्षेदरम्यान ब्रीफकेस बाळगतो. आता त्यात काय होते असा प्रश्न मनात येतो. पहिली गोष्ट म्हणजे ही ब्रीफकेस नाही. हे पोर्टेबल बुलेटप्रूफ शील्ड आहे. ते पूर्णपणे उघडते आणि ढाल म्हणून कार्य करते. हे वैयक्तिक संरक्षणासाठी आहे. त्‍याचे काम असे आहे की त्‍यावर हल्ला झाला तर सुरक्षा कमांडोनी तात्‍काळ उघडून व्हीआयपी झाकून टाकावे.

ही ब्रीफकेस उर्फ ​​बॅलिस्टिक शील्ड कोणत्याही प्रकारच्या हल्ल्यापासून संरक्षण करण्यास सक्षम आहे. या ब्रीफकेसमध्ये एक गुप्त पाकीट देखील आहे, ज्यामध्ये एक पिस्तूल आहे. दहशतवादी हल्ल्यादरम्यान ही ब्रीफकेस सुरक्षा कवच म्हणून काम करते. SPG च्या वेबसाइटनुसार, SPG अधिकार्‍यांना 1 शौर्य चक्र, 43 राष्ट्रपती पोलिस पदके, विशिष्ट सेवेसाठी 323 पोलिस पदके आणि गुणवंत सेवेसाठी 323 पोलिस पदके देण्यात आली आहेत.

SPG च्या पहिल्या संचालकांना पद्मश्रीने सन्मानित करण्यात आले आहे. एसपीजी केवळ देशातील सर्वोत्कृष्ट असण्यावर समाधानी नाही, तर ती आंतरराष्ट्रीय स्तरावर ओळखली जाण्याचा प्रयत्न करत आहे, असे त्याच्या वेबसाइटवर म्हटले आहे. सरकारने नेमून दिलेले कोणतेही कार्य, आवश्यकतेनुसार, कोणत्याही किमतीवर आणि सर्वोच्च बलिदान देण्यासाठी त्याचे अधिकारी प्रशिक्षित आहेत.

महत्वाच्या बातम्या :-
बुली बाई ऍप: नेपाळी युवकाचे मुंबई पोलिसांना खुल्ले आव्हान, म्हणाला, हिम्मत असेल तर अटक करून दाखवा
पंजाबमधील रॅलीपेक्षा पीएम मोदींच्या पुनरागमनाचा भाजपला अधिक फायदा होईल का? जाणून घ्या
‘’कार्यक्रमातील रिकाम्या खुर्च्या पाहिल्यानंतर मोदींनी आपली नौटंकी सुरू केली, ते दिल्लीला परतले’’