Nagarpalika and Nagarparishad Reservation : राज्यातील आगामी स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर सोमवारी राज्यातील 247 नगरपालिका आणि 147 नगरपरिषदा यांच्या नगराध्यक्षपदाच्या आरक्षणाची (Nagarpalika and Nagarparishad Reservation) जाहीर झाली आहे. यामध्ये विशेष लक्ष घातले गेले आहे की, 33 नगरपरिषदांपैकी 16 नगरपरिषदांमध्ये अनुसूचित जातीच्या महिलांना आरक्षण देण्यात आले आहे. या आरक्षण यादीत मोहोळ, ओझर, भुसावळ, शिर्डी, दिग्रस, अकलूज आणि बीड (Beed) नगरपरिषदांचा समावेश आहे.

सर्वोच्च न्यायालयाने जानेवारी महिना संपण्याच्या आधी स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका घेण्याचे निर्देश राज्य सरकारला दिले होते. त्यानंतर प्रशासन वेगाने तयारीला लागले. 6 ऑक्टोबर रोजी मंत्रालयातील सहाव्या मजल्यावरील परिषद सभागृहात मंत्री माधुरी मिसाळ (Madhuri Misal) यांच्या अध्यक्षतेखाली नगराध्यक्षपदाच्या आरक्षणाची सोडत काढण्यात आली.

अनुसूचित जाती महिला आरक्षण:

• देऊळगावराजा (Deulgawraja) – महिला

• मोहोळ (Mohol) – महिला

• तेल्हारा (Telhara) – महिला

• ओझर (Ozar) – महिला

• वानाडोंगरी (Vanadongri) – महिला

• भुसावळ (Bhusaval) – महिला

• घुग्गूस (Ghuggus) – महिला

• चिमूर (Chimur) – महिला

• शिर्डी (Shirdi) – महिला

• सावदा (Savda) – महिला

• मैनदर्गी (Maindargi) – महिला

• दिगडोहदेवी (Digadohdevi) – महिला

• दिग्रस (Digras) – महिला

• अकलूज (Akluj) – महिला

• बीड (Beed) – महिला

• शिरोळ (Shiroli) – महिला

याशिवाय, अनुसूचित जमातींमध्ये भडगाव (जळगाव), वणी, पिंपळनेर (धुळे), उमरी (नांदेड), यवतमाळ, शेंदूरजनघाट या नगरपरिषदा महिला आरक्षणासाठी राखीव आहेत.

ओबीसी महिला आरक्षण:

राज्यातील 67 नगरपरिषदा पैकी 34 नगरपरिषदांमध्ये ओबीसी महिला आरक्षण जाहीर करण्यात आले आहे. यामध्ये भगूर, इगतपुरी, विटा, बल्हारपूर, धाराशिव, भोकरदन, जुन्नर, उमरेड, दौडं, कुळगाव बदलापूर, हिंगोली, फुलगाव, मुरुड जंजीरा, शिरूर, काटोल, माजलगाव, मूल, मालवण, देसाईगंज, हिवरखेड, अकोट, मोर्शी, नेर-नवाबपूर, औसा, कर्जत, देगलूर, चोपडा, सटाणा, दोंडाईचा वरवडे, बाळापूर, रोहा, कुरडुवादी, धामणगावरेल्वे, वरोरा या नगरपरिषदा समाविष्ट आहेत.

या जाहीर झालेल्या आरक्षणामुळे स्थानिक राजकारणात नवीन समीकरणं तयार होणार आहेत. आता पाहायचं असेल तर या निर्णयाचा कोणत्या राजकीय पक्षाला फायदा किंवा तोटा होईल, हे येणाऱ्या काळात स्पष्ट होईल.