कथा अशा एका राजाची ज्या राजाच्या मदतीने भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर विदेशात शिक्षणासाठी गेले

डॉ. भीमराव आंबेडकर यांचा जन्म १४ एप्रिल १८९१ रोजी मध्य प्रदेशातील महू या गावी झाला. लहानपणापासूनच आर्थिक आणि सामाजिक भेदभाव पाहणारे आंबेडकर यांनी खुप बिकट परिस्थितीत अभ्यास करण्यास सुरवात केली होती.

इतकेच नाही तर बाबासाहेबांना शाळेत बर्‍याच भेदभावाला सामोरे जावे लागले. डॉ.भीमराव आंबेडकर यांचे दलित समाजाच्या जनजागृतीत योगदान अतुलनीय आहे. डॉ. भीमराव आंबेडकर यांना तरुण असताना उच्च शिक्षणासाठी परदेशात जावे लागले.

अशा परिस्थितीत त्यांच्यासमोर आर्थिक संकट ही एक मोठी समस्या होती. भीमराव आंबेडकर यांना कोलंबिया विद्यापीठात पदव्युत्तर शिक्षण घ्यायचे होते. परदेशात शिक्षण घेण्याचे स्वप्न साकार करण्यासाठी एका महाराजाने त्यांना मदत केली.

१९१३ मध्ये आंबेडकरांनी बडोदाच्या महाराजांकडे कोलंबिया विद्यापीठात शिक्षण घेण्यासाठी आर्थिक मदतीसाठी अर्ज केला. बडोद्याचे तत्कालीन महाराजा सयाजीराव गायकवाड तिसरे यांच्याकडे जेव्हा त्यांचा अर्ज पोहोचला तेव्हा त्यांनी त्याला मान्यता दिली आणि वार्षिक शिष्यवृत्ती दिली.

या शिष्यवृत्तीच्या मदतीने आंबेडकरांना परदेशात शिक्षण घेणे सोपे झाले. जेव्हा युवा आंबेडकर परदेशातून अभ्यास पुर्ण करून परत आले. तेव्हा त्यांना बडोदा राज्याच्या विधानसभेचे सदस्य बनविण्यात आले. यासह राज्यात एक अनुसूचित जातीचे लोकही निवडणुका लढवू शकतात असा कायदा करण्यात आला.

बडोदा राज्यात मागासवर्गीय, स्त्रिया तसेच आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल लोकांसाठी राबविल्या जाणाऱ्या योजनांचा प्रभावही आंबेडकरांवर पडला, जो घटनेच्या निर्मिती दरम्यान दिसला. महाराजा सयाजीराव गायकवाड तिसरे देखील त्यांच्या राज्यात शिक्षण, कला, नृत्य इत्यादी क्षेत्रातील बड्या व्यक्तींचे रक्षण करण्यास सुसज्ज होते.

ज्योतिबा फुले, दादाभाई नौरोजी, लोकमान्य टिळक, महर्षि अरविंद यांच्यासह अनेक नामवंत व्यक्तींना महाराजा सयाजीराव यांचे आर्थिक पाठबळ होते. यासह राज्यात अनेक शाळा मुलींच्या शिक्षणावर लक्ष केंद्रित करून प्राथमिक शिक्षण विनाशुल्क केले गेले होते.

महाराजा सयाजीराव गायकवाड तिसरे भारतीय राज्यातील राज्यकर्त्यांमधील महान समाज सुधारक आणि पुरोगामी राजा मानले जातात. अशा प्रकारे वंचित आणि मागासलेल्यांना मदत करणारे त्या काळात अशी कोणतीही राज्ये किंवा राजे नव्हते.

डॉ. आंबेडकर यांच्याशी महाराजा सयाजीराव यांचे नेहमीच चांगले संबंध होते. १९३९ मध्ये महाराजा सयाजीराव यांचे निधन झाले. त्यांच्या आर्थिक पाठबळामुळे अनेक महान व्यक्ती घडल्या आहेत. तुम्हाला ही माहिती कशी वाटली आम्हाला कळवा. जर ही माहिती आवडली असेल तर पुढे पाठवायला विसरू नका.

महत्वाच्या बातम्या
तारक मेहताच्या एका भागासाठी ‘एवढे’ मानधन घेतो जेठालाल; रक्कम ऐकून चकीत व्हाल
कोहलीपासून आमिर खानपर्यंत अनेक बॉलिवूड आणि हॉलिवूड सेलिब्रीटी या पठ्याने बनवलेले शुज वापरतात
पोरगा कलेक्टर झाल्याचे कळले तेव्हा आई शेतात खुरपत होती; शेतकरी आईबापाच्या कष्टाचे मुलाने फेडले पांग

 

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.