Lahore : 8 मे 2025 — भारताच्या ‘ऑपरेशन सिंदूर’नंतर चवताळलेल्या पाकिस्तानने भारतातील अनेक लष्करी तळांवर ड्रोन आणि क्षेपणास्त्रांच्या माध्यमातून हल्ल्याचा प्रयत्न केला. मात्र, भारताच्या सज्ज एअर डिफेन्स प्रणालीने या सर्व हल्ल्यांना यशस्वीपणे निष्प्रभ केले. प्रत्युत्तरादाखल भारतीय लष्कराने लाहोरजवळील पाकिस्तानच्या अत्याधुनिक HQ-9 एअर डिफेन्स रडार प्रणालीवर लक्ष्यभेदी हल्ला करत ती प्रणाली उद्ध्वस्त केली.
पाकिस्तानकडून 15 ठिकाणी हल्ल्याचा प्रयत्न
7 व 8 मेच्या रात्री पाकिस्तानने अवंतीपुरा, श्रीनगर, जम्मू, पठाणकोट, अमृतसर, कपूरथला, जालंधर, लुधियाना, आदमपूर, भटिंडा, चंदीगड, नाल, फाळोदी, उत्तरलाई आणि भुज येथील लष्करी तळांवर ड्रोन आणि मिसाइलच्या माध्यमातून एकाच वेळी हल्ला करण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, भारतीय लष्कराच्या इंटिग्रेटेड काउंटर-UAS (Unmanned Aerial Systems) ग्रिडने हे सर्व हल्ले वेळेवर हाणून पाडले. हल्ल्याचे अवशेष अनेक ठिकाणी सापडले असून, साक्ष म्हणून त्याची नोंद केली जात आहे.
HQ-9 प्रणाली: पाकिस्तानची महत्त्वाकांक्षी सुरक्षा यंत्रणा उद्ध्वस्त
भारताच्या प्रत्युत्तर कारवाईमध्ये सर्वात लक्षवेधी बाब म्हणजे HQ-9 प्रणालीचे उद्द्वस्तीकरण. HQ-9 ही चीनच्या CPMIEC कंपनीने विकसित केलेली अत्याधुनिक पृष्ठभागावरून हवेत मारा करणारी (SAM) प्रणाली आहे. ही प्रणाली 100 हवाई लक्ष्यांचे एकाचवेळी मागोवे घेऊ शकते आणि 200 किमीपर्यंत मारा करू शकते. 2021 मध्ये पाकिस्तानने ही प्रणाली आपल्या हवाई संरक्षणात समाविष्ट केली होती. भारताच्या ब्रह्मोस, राफेल आणि सुखोई विमानांना रोखण्यासाठी पाकिस्तानने ही प्रणाली घेतली होती. मात्र, भारतीय ड्रोन हल्ल्याने ही प्रणाली निष्क्रिय केली आहे.
भारताची भूमिका: मोजकी, केंद्रित आणि तणाव न वाढवणारी
7 मे रोजी आयोजित पत्रकार परिषदेत भारतीय लष्कराने स्पष्ट केले की, ‘ऑपरेशन सिंदूर’ ही एक लक्ष्य केंद्रीत, मोजकी आणि तणाव न वाढवणारी कारवाई होती. पाकिस्तानातील नागरी ठिकाणांवर कोणताही हल्ला करण्यात आलेला नाही. भारताच्या लष्करी तळांवर झालेल्या पाकिस्तानी हल्ल्याचे पुरावे असल्यामुळे, प्रत्युत्तर देणे आवश्यक ठरले.
नियंत्रण रेषेवर पाकिस्तानकडून मोर्टार आणि तोफांचा मारा
कुपवाडा, उरी, बारामुल्ला, पुंछ, मेंढर आणि राजौरी भागांमध्ये पाकिस्तानकडून मोर्टार व तोफगोळ्यांचा मारा करण्यात आला. या हल्ल्यांमध्ये १६ भारतीय नागरिकांचा मृत्यू झाला असून, यामध्ये तीन महिला व पाच बालकांचा समावेश आहे. नागरिकांच्या सुरक्षेसाठी सीमावर्ती गावांमधून लोकांचे स्थलांतर करण्यात आले आहे.
HQ-9 विरुद्ध S-400: भारताच्या यंत्रणेची प्रचंड ताकद
पाकिस्तानकडील HQ-9 प्रणालीची चीनच्या S-300 तंत्रज्ञानावर आधारित निर्मिती झाली आहे, परंतु भारताच्या रशियन बनावटीच्या S-400 प्रणालीसमोर ती फिकट ठरते. S-400 प्रणाली 400 किमी अंतरावरील लक्ष्याचा अचूक वेध घेऊ शकते आणि कार्यान्वित होण्यास अवघा काही मिनिटांचा कालावधी लागतो. त्याउलट HQ-9 तैनात होण्यासाठी 30 मिनिटांहून अधिक वेळ लागतो, आणि ती भारताच्या ब्रह्मोस क्षेपणास्त्रासारख्या वेगवान शस्त्रांना रोखण्यास असमर्थ आहे.
निष्कर्ष:
भारताने स्पष्ट केले आहे की, त्याची लष्करी भूमिका केवळ आत्मरक्षणासाठी असून, उगाच तणाव निर्माण करणे हे धोरणात नाही. मात्र, देशाच्या सार्वभौमत्वावर कोणताही आघात होणार असेल, तर भारत सडेतोड आणि अचूक प्रत्युत्तर देण्यास सक्षम आहे. HQ-9 प्रणालीच्या उद्ध्वस्तीकरणानंतर पाकिस्तानची हवाई सुरक्षा कमजोर झाली असून, त्यामुळे त्यांची आगामी हल्लेखोर रणनीतीही उधळली आहे.
indias-missile-attack-reaches-lahore-pakistans-radar-system-destroyed
